Po przełomowym kwietniowym wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), banki w Polsce intensywnie pracują nad propozycjami dla klientów, których umowy kredytowe zawierały tzw. skredytowane prowizje. Wyrok TSUE (C-744/24) zakwestionował dotychczasową praktykę naliczania odsetek od kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów pozaodsetkowych, takich jak prowizje czy składki ubezpieczeniowe. Problem dotyczy tysięcy umów kredytów konsumenckich, w tym gotówkowych i ratalnych, i ma istotne konsekwencje dla całego sektora bankowego oraz kredytobiorców.
Wyrok TSUE i jego implikacje
Orzeczenie TSUE jasno stwierdza, że bank nie może pobierać odsetek od kwot, które w rzeczywistości nie trafiły do klienta, lecz zostały przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z kredytem. Do tej pory banki traktowały te kwoty tak samo jak kapitał wypłacony klientowi, naliczając od nich odsetki. Decyzja Trybunału podważa ten mechanizm, co ma znaczący wpływ na dotychczasowe i przyszłe konstrukcje produktów kredytowych. Choć kredytowanie kosztów jest nadal możliwe, to sposób naliczania rekompensaty przez banki musi ulec zmianie. Banki mają prawo do rekompensaty, ale w innym modelu, np. poprzez uwzględnienie wartości w zwiększonym oprocentowaniu, a nie poprzez pobieranie odsetek od skredytowanych kosztów.
Reakcja sektora bankowego
Prezes Związku Banków Polskich (ZBP), Tadeusz Białek, podczas konferencji prasowej 23 czerwca 2026 roku, potwierdził, że sektor bankowy aktywnie pracuje nad jednolitym rozwiązaniem dla klientów. ZBP prowadzi dialog w tej sprawie z Rzecznikiem Finansowym, a prace są na zaawansowanym etapie. Celem jest wypracowanie sektorowej propozycji, która zminimalizuje ryzyko destabilizacji rynku i jednocześnie uwzględni interesy klientów. Tadeusz Białek podkreślił, że intencją jest uniknięcie sytuacji, w której głównymi beneficjentami wyroku TSUE będą kancelarie odszkodowawcze, często działające w modelu skupowania roszczeń za ułamek ich wartości.
Kancelarie odszkodowawcze a sankcja kredytu darmowego
Wyrok TSUE stał się polem konfliktu interpretacyjnego między sektorem bankowym a kancelariami specjalizującymi się w tzw. sankcji kredytu darmowego. Kancelarie te często interpretują orzeczenie Trybunału jako podstawę do stosowania sankcji kredytu darmowego, co oznaczałoby, że klienci musieliby zwrócić jedynie pożyczony kapitał, bez odsetek i innych kosztów. Prezes ZBP stanowczo dementuje te interpretacje, wskazując, że wyrok TSUE nie zawiera żadnych wskazań co do stosowania sankcji kredytu darmowego w związku z praktyką skredytowanych kosztów. Niemniej jednak, niektóre sądy już wydają wyroki idące w kierunku korzystnym dla kredytobiorców.
Najważniejsze fakty
| Aspekt | Szczegóły |
|---|---|
| Wyrok TSUE | Kwiecień 2026, sprawa C-744/24. Zakaz pobierania odsetek od kwot pokrywających koszty pozaodsetkowe w kredytach konsumenckich. |
| Dotychczasowa praktyka | Banki naliczały odsetki od skredytowanych prowizji i innych kosztów, traktując je jak kapitał. |
| Reakcja banków | Związek Banków Polskich pracuje nad jednolitym, sektorowym rozwiązaniem dla poszkodowanych klientów. Dialog z Rzecznikiem Finansowym. |
| Spodziewane propozycje | Zwrot odsetek naliczonych i zapłaconych od kredytowanej prowizji, prawdopodobnie w formie ugody zamykającej dalsze roszczenia. |
Potencjalne propozycje dla klientów
Chociaż szczegóły propozycji banków pozostają nieujawnione, można spekulować, że będą one dotyczyć zwrotu odsetek naliczonych i zapłaconych od skredytowanej prowizji. Niektóre banki już oferują takie rozwiązania klientom, którzy złożyli odpowiednie oświadczenia. Przykładem jest doniesienie kancelarii Votum Finance Help o przypadkach zwrotów. Prawdopodobne jest, że sektorowe rozwiązanie będzie miało podobną konstrukcję, ale w formie ugody, która zamknęłaby drogę do dalszych roszczeń i roszczeń o sankcję kredytu darmowego. Takie rozwiązanie zabezpieczyłoby banki przed „resetowaniem” rocznego terminu na zgłoszenie oświadczenia o sankcji kredytu darmowego dla już spłaconych kredytów.
Co to oznacza dla kredytobiorców?
Kredytobiorcy, którzy w swoich umowach kredytowych mieli skredytowane prowizje lub inne koszty pozaodsetkowe, powinni śledzić rozwój sytuacji. Warto sprawdzić swoje umowy pod kątem zastosowania mechanizmu „piętrowych odsetek”. Chociaż banki pracują nad rozwiązaniem, klienci mają prawo do dochodzenia swoich roszczeń. Propozycje banków mogą być szansą na ugodowe zakończenie sprawy i odzyskanie nienależnie zapłaconych odsetek.
Źródło: Bankier.pl – https://www.bankier.pl/wiadomosc/Zakazane-kredytowane-prowizje-w-umowach-Banki-beda-mialy-propozycje-dla-klientow-9156268.html?utm_source=RSS&utm_medium=RSS&utm_campaign=Wiadomosci
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna