Serbia: Protestujący kontynuują demonstracje pomimo zapowiedzi rezygnacji Vucicia

Tysiące protestujących Serbów, głównie studentów, kontynuuje demonstracje w centrum kraju, pomimo ogłoszenia przez prezydenta Aleksandara Vucicia planów ustąpienia ze stanowiska w ciągu kilku tygodni. Zapowiedź rezygnacji, która nastąpiła po ponad roku studenckich protestów, nie zdołała uspokoić nastrojów społecznych, a demonstranci domagają się realnych zmian i odpowiedzialności za zarzucane władzy nieprawidłowości.

Zapowiedź prezydenta

Aleksandar Vucic, obecny prezydent Serbii, w sobotę na prorządowym wiecu w Belgradzie oświadczył, że będzie prezydentem „tylko przez kilka tygodni”, po czym poda się do dymisji. Nie podał jednak szczegółów dotyczących harmonogramu wyborów ani swojego dalszego zaangażowania politycznego. Zgodnie z serbskim prawem wyborczym, Vucic, odbywający obecnie drugą kadencję, nie może ponownie kandydować na prezydenta. Oczekuje się jednak, że po rezygnacji będzie dążył do powrotu do władzy jako premier, stanowisko które piastował w latach 2014-2017.

Geneza protestów

Protesty antyrządowe pod przewodnictwem studentów trwają w Serbii regularnie od listopada 2024 roku. Bezpośrednią przyczyną było zawalenie się zadaszenia dworca kolejowego w Nowym Sadzie, w wyniku którego zginęło 16 osób. Incydent ten jest powszechnie przypisywany szerszemu złemu zarządzaniu projektami budowlanymi przez rząd oraz systemowej korupcji. Demonstranci wielokrotnie oskarżali władze o nieudolność i brak transparentności, a prezydent Vucic określał ich mianem „zagranicznych agentów” dążących do obalenia rządu.

Reakcje i oczekiwania

Nemanja Karovic, profesor z Belgradu i zwolennik ruchu protestacyjnego, podkreślił podczas wiecu w Kraljevie, że „studenci wygrywają”. To stwierdzenie oddaje nastroje wśród protestujących, którzy postrzegają zapowiedź rezygnacji Vucicia jako częściowe zwycięstwo. Mimo konstytucyjnie ceremonialnej roli prezydenta, Vucic sprawował znaczącą władzę nad swoją partią i rządem. Odejście z urzędu prezydenta, choć nie oznacza całkowitego wycofania się z polityki, jest postrzegane jako szansa na otwarcie drogi do głębszych reform i rozliczeń.

Najważniejsze fakty

| Fakt | Szczegóły |
| Data zapowiedzi rezygnacji | 28 czerwca 2026 |
| Początek protestów | Listopad 2024 |
| Bezpośrednia przyczyna protestów | Zawalenie zadaszenia dworca w Nowym Sadzie (16 ofiar) |
| Czas trwania protestów | Ponad 18 miesięcy |

Dalsze kroki i wyzwania

Sytuacja w Serbii pozostaje dynamiczna. Kontynuacja protestów pokazuje, że obywatele oczekują czegoś więcej niż tylko zmiany na stanowisku prezydenta. Kluczowe będzie monitorowanie, czy zapowiedź rezygnacji Vucicia doprowadzi do realnych zmian politycznych, czy też będzie jedynie roszadą mającą na celu utrzymanie dotychczasowego układu sił. Opozycja i ruchy społeczne będą naciskać na przedterminowe wybory i walkę z korupcją, która jest głównym zarzutem wobec obecnych władz.

Źródło: Deutsche Welle, https://www.dw.com/en/serbia-protests-continue-after-vucic-says-he-will-step-down/a-77746666?maca=en-rss-en-all-1573-xml-mrss

Datos clave