Amerykański Senat przegłosował w poniedziałek rozpoczęcie debaty nad ustawą Bipartisan American Affordability and Jobs Act, określaną skrótem Baaja. Za wnioskiem proceduralnym opowiedziało się 73 senatorów, a 25 było przeciw. Głosowanie nie oznacza jeszcze przyjęcia ustawy, ale pozwala kontynuować prace nad projektem.
Baaja ma ułatwić i przyspieszyć federalne procedury dotyczące dużych inwestycji infrastrukturalnych. Chodzi między innymi o gazociągi, linie przesyłowe dla energii odnawialnej oraz inne projekty związane z rozbudową amerykańskiego systemu energetycznego. Zwolennicy ustawy argumentują, że obecne postępowania trwają zbyt długo i utrudniają rozwój nowych mocy.
Najważniejsze fakty
| Element | Informacja |
|---|---|
| Głosowanie w Senacie | 73 senatorów za rozpoczęciem debaty, 25 przeciw |
| Status projektu | Ustawa nie została jeszcze przyjęta |
| Zakres | Procedury dla infrastruktury energetycznej i innych dużych inwestycji |
| Główna kontrowersja | Ryzyko ograniczenia ochrony środowiska i praw plemiennych |
Co przewiduje projekt
Zgodnie z opisem przedstawionym przez „The Guardian” projekt zmienia zasady oceny inwestycji federalnych. Zakłada między innymi uproszczenie reguł dotyczących budowy międzystanowych linii przesyłowych, skrócenie terminów analiz związanych z ochroną zagrożonych gatunków oraz ograniczenie zakresu niektórych postępowań środowiskowych.
Zmiany miałyby dotyczyć także National Environmental Policy Act, czyli federalnej ustawy regulującej ocenę wpływu inwestycji na środowisko. Projekt przewiduje również modyfikacje zasad odnoszących się do National Historic Preservation Act oraz wykorzystania przepisów Clean Water Act przy wydawaniu pozwoleń.
Zwolennicy ustawy twierdzą, że szybsze procedury mogą pomóc w przyłączaniu nowych elektrowni wiatrowych, słonecznych i magazynów energii do sieci. W ocenie senatorów Martina Heinricha i Sheldona Whitehouse’a, demokratycznych współautorów projektu, uproszczenie procesu może ułatwić konkurencję między technologiami energetycznymi.
Spór o ochronę środowiska
Przeciwko Baaja wystąpiły między innymi organizacje Earthjustice, Sierra Club i American Civil Liberties Union. Ich zdaniem projekt zbyt mocno ogranicza zabezpieczenia środowiskowe i może przyspieszyć budowę inwestycji wykorzystujących paliwa kopalne.
Krytycy wskazują szczególnie na możliwość szybszej rozbudowy gazociągów. Obawiają się także, że zmiany mogą ułatwić powstawanie dużych centrów danych, których zapotrzebowanie na energię jest wysokie. Wśród potencjalnych skutków wymieniane są również inwestycje związane z ośrodkami zatrzymań prowadzonymi przez amerykańskie służby imigracyjne.
Branża naftowo-gazowa popiera projekt. American Petroleum Institute określił go jako szansę na przeprowadzenie reformy procedur wydawania pozwoleń jeszcze w tym roku. Przeciwnicy odpowiadają, że przyspieszenie postępowań nie powinno odbywać się kosztem kontroli środowiskowej i udziału lokalnych społeczności.
Prawa plemion rdzennych
Osobny spór dotyczy konsultacji z plemionami rdzennych mieszkańców USA. Organizacje reprezentujące te społeczności twierdzą, że projekt może ograniczyć ich wpływ na inwestycje oddziałujące na należące do nich obszary lub miejsca o znaczeniu kulturowym.
Podczas konferencji prasowej Mark Macarro, przewodniczący National Congress of American Indians, określił ustawę jako poważne zagrożenie dla społeczności rdzennych. Autorzy projektu przekonują natomiast, że w ostatniej chwili wprowadzono zmiany mające zapewnić konsultacje plemienne.
W dostarczonym materiale nie ma pełnego tekstu tych poprawek ani niezależnej oceny, czy odpowiadają one zgłaszanym zastrzeżeniom. Ich rzeczywiste znaczenie będzie zależeć od ostatecznego brzmienia ustawy i dalszego przebiegu prac legislacyjnych.
Co dalej z ustawą
Donald Trump wezwał senatorów do poparcia projektu. Jednocześnie lider demokratycznej mniejszości w Izbie Reprezentantów Hakeem Jeffries ocenił, że ustawa nie rozwiązuje kilku istotnych problemów, w tym kwestii ochrony suwerenności plemion. Zapowiedział, że demokraci nie powinni automatycznie zatwierdzać przepisów bez dalszych rozmów.
Autorzy Baaja liczą na przyjęcie ustawy przed rozpoczęciem kadencji nowego Kongresu. Z materiału źródłowego wynika, że projekt musi przejść kolejne głosowania proceduralne w Senacie, a następnie zostać rozpatrzony przez Izbę Reprezentantów. Nie jest więc jeszcze przesądzone, czy i w jakim kształcie wejdzie w życie.
Dla odbiorców w Polsce sprawa jest przede wszystkim przykładem szerszego sporu o tempo rozwoju infrastruktury energetycznej. Z jednej strony szybsze decyzje mogą ułatwiać budowę sieci potrzebnych dla energii odnawialnej. Z drugiej — ograniczenie ocen środowiskowych i konsultacji może zwiększać ryzyko konfliktów społecznych oraz prawnych. Bez przyjęcia ostatecznego tekstu ustawy nie można jednak ocenić jej pełnych skutków.
Źródło: The Guardian World, „Senate advances bill to speed up projects from gas pipelines to clean energy”, https://www.theguardian.com/us-news/2026/nov/09/senate-energy-infrastructure-bill-vote
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna