Nigeria: Fałszywa rada prezydencka z budżetem blisko miliona dolarów

W Nigerii wybuchł skandal związany z fałszywą agencją rządową, Prezydencką Radą ds. Promocji Interwencji Zagranicznych (PFIPC), która przez większość 2025 roku działała jako legalna instytucja, uzyskując nawet budżet w wysokości 1,3 mld nair (około 950 000 dolarów) na 2026 rok. Organizacja ta, rzekomo utworzona w celu przyciągania inwestycji zagranicznych, zajmowała biura w Federalnym Sekretariacie w Abudży, zatrudniała urzędników i prowadziła stronę internetową na oficjalnej domenie rządowej „.gov.ng”.

Władze Nigerii oświadczyły, że PFIPC nigdy nie została formalnie powołana ani ustawą, ani rozporządzeniem prezydenckim. Jej rzekoma legitymacja opierała się na jednym sfałszowanym dokumencie – piśmie nominacyjnym, które rzekomo wskazywało Prince’a Adeniyi Adeyemi Matthew jako dyrektora generalnego rady. Śledczy twierdzą, że pismo zawierało sfałszowany podpis Femi Gbajabiamili, szefa sztabu prezydenta.

Mechanizmy korupcji

Adeyemi Matthew, który zaprzecza zarzutom, utrzymuje, że rada została legalnie utworzona w 2024 roku, a on sam został prawidłowo mianowany. Oskarża także wysokich urzędników o żądanie łapówek i próbę przejęcia funduszy rady. Prezydencja odrzuca te twierdzenia. Choć Adeyemi się ukrywa, zapowiedział stawienie się w sądzie, aby odpowiedzieć na zarzuty fałszerstwa i podszywania się.

Skandal wykracza poza kwestię jednego sfałszowanego listu. Dochodzenie koncentruje się na tym, jak to możliwe, że machina państwowa Nigerii działała na rzecz PFIPC i kto w administracji umożliwił to oszustwo. Aby agencja mogła funkcjonować w Nigerii, musi przejść przez szereg potężnych urzędów, w tym sekretarza rządu federacji, szefa służby cywilnej, głównego księgowego, biuro budżetowe, a na końcu parlament.

Najważniejsze fakty

Brak nadzoru czy celowe działanie?

Eksperci, tacy jak Babachir Lawal, były sekretarz rządu federacji, wskazują, że w normalnym systemie, biuro takie jak jego nie mogłoby nie wiedzieć, że agencja jest fałszywa. „Nie można stworzyć kodu budżetowego dla siebie bez wiedzy biura budżetowego. Musi istnieć zmowa z urzędnikami wewnątrz” – powiedział w rozmowie z BBC.

Oluseun Onigbinde, współzałożyciel nigeryjskiej grupy BudgIT, zauważa, że PFIPC nie pojawia się w budżetach na lata 2023-2025, a nagle pojawia się w 2026 roku z własnym kodem budżetowym. Sugeruje on, że agencja musiała powstać w ramach prezydenckiej strony rządu, a nie parlamentu. „Samotny oszust” nie mógłby tego dokonać bez wsparcia.

Prezydent Bola Tinubu, który objął urząd w 2023 roku, obiecując reformy i walkę z korupcją, nakazał krajowej komisji antykorupcyjnej przeprowadzenie dochodzenia w ciągu 30 dni. Krytycy zwracają uwagę, że prezydent ogłosił to, jednocześnie deklarując „100% zaufanie” do Gbajabiamili, który jest wymieniony jako świadek w sprawie Adeyemi’ego. Partie opozycyjne i prawnicy domagają się niezależnego dochodzenia sądowego.

Konsekwencje dla wizerunku Nigerii

Afera ta, nawet jeśli żadne pieniądze nie zostały faktycznie wypłacone z budżetu, pokazuje, jak łatwo można stworzyć pozory legalnej instytucji rządowej w Nigerii. Jest to szczególnie niepokojące w kraju aktywnie zabiegającym o inwestorów zagranicznych, których ta fałszywa rada miała rzekomo przyciągać. Ujawnienie takich mechanizmów podważa zaufanie do nigeryjskiej administracji i może negatywnie wpłynąć na przyszłe decyzje inwestycyjne.

Źródło: BBC World https://www.bbc.co.uk/news/articles/c872v7wldjyo?at_medium=RSS&at_campaign=rss