Fauci przed Senatem USA. Odmówił odpowiedzi na ponad 90 pytań, powołując się na Piątą Poprawkę

Były dyrektor Narodowego Instytutu Alergii i Chorób Zakaźnych (NIAID) Anthony Fauci stanął w środę przed senacką komisją badającą działania administracji USA podczas pandemii COVID-19. Przesłuchanie, któremu przewodniczył republikański senator Rand Paul, szybko przerodziło się w polityczny spór – Fauci odmówił odpowiedzi na ponad 90 pytań, powołując się na Piątą Poprawkę do Konstytucji USA, która chroni przed samooskarżeniem.

Przebieg przesłuchania

Fauci, który przez dekady kierował amerykańskimi badaniami nad chorobami zakaźnymi, pojawił się przed komisją po wielokrotnych wezwaniach ze strony republikańskich senatorów. Już na początku sesji poinformował, że nie będzie odpowiadał na pytania, kierując się zaleceniami swoich prawników. – Chociaż jest to dla mnie bolesne ze względu na szacunek, jaki mam dla władzy ustawodawczej, zgodnie z radą moich prawników powołam się na prawo wynikające z Piątej Poprawki, aby powstrzymać się od odpowiedzi na państwa pytania – oświadczył.

Jak podała agencja Reutera, były urzędnik odmówił odpowiedzi na ponad 90 pytań zadawanych przez członków komisji. W swoim oświadczeniu Fauci stwierdził, że senator Rand Paul ma „oczywistą obsesję” na jego punkcie, a wezwanie przed komisję służy wyłącznie temu, by „powiedzieć coś, co mogłoby potwierdzić jego wielokrotne publiczne zapewnienia, że skończę za kratkami”.

Zarzuty republikanów

Republikanie od lat oskarżają Fauciego o ukrywanie przed opinią publiczną informacji na temat pochodzenia SARS-CoV-2 oraz bagatelizowanie zagrożeń związanych z pandemią. Były urzędnik stanowczo zaprzeczał tym zarzutom, nazywając je wcześniej „po prostu absurdalnymi”. Kluczowym punktem sporu pozostaje kwestia pochodzenia wirusa – Fauci przez długi czas popierał teorię naturalnego przeniesienia ze zwierząt, podczas gdy republikanie, w tym prezydent Donald Trump, konsekwentnie wskazują na wyciek z laboratorium w Wuhan.

Prezydent Trump odniósł się do przesłuchania w mediach społecznościowych, nazywając Fauciego „szalonym” i powtarzając: „Od początku mówiłem, że wirus pochodzi z laboratorium w Wuhan w Chinach. Fauci stanowczo się z tym nie zgadzał, zawsze starając się chronić Chiny”.

Obrona ze strony demokratów

W obronie Fauciego stanęło kilku demokratycznych członków komisji. Senator Maggie Hassan stwierdziła, że przesłuchanie zostało „zaplanowane tak, aby postawić urzędnika w stan oskarżenia”, a nie w celu rzetelnego zbadania faktów. Demokraci zwracali uwagę, że Fauci wielokrotnie zeznawał wcześniej przed Kongresem, a jego odmowa odpowiedzi na pytania wynika z uzasadnionej obawy przed wykorzystaniem jego słów w procesie karnym.

Przypomnijmy, że Fauci był jednym z najbardziej rozpoznawalnych członków administracji USA podczas walki z pandemią. Zalecane przez niego ograniczenia, takie jak nakazy noszenia maseczek czy zamykanie szkół, stały się obiektem ostrej krytyki ze strony republikanów i ruchów antyszczepionkowych.

Kontekst prawny i możliwe konsekwencje

Fauci może liczyć się z poważnymi konsekwencjami prawnymi. Były prezydent Joe Biden udzielił mu ułaskawienia z wyprzedzeniem, które obejmuje działania podejmowane w latach 2014–2025. Oznacza to, że były urzędnik może zostać oskarżony o czyny popełnione poza tym okresem, w tym o działania wobec senackiej komisji. Ponadto ułaskawienie federalne nie chroni go przed ewentualnymi oskarżeniami na szczeblu stanowym lub lokalnym.

Po zakończeniu przesłuchania senator Rand Paul zapowiedział, że komisja zagłosuje w przyszłym tygodniu nad rezolucją uznającą Fauciego za winnego obrazy Kongresu. Taka rezolucja miałaby przede wszystkim znaczenie polityczne, ale mogłaby również stanowić podstawę do dalszych działań prawnych.

Dlaczego to ważne dla polskiego czytelnika

Sprawa Anthony’ego Fauciego to nie tylko wewnętrzny amerykański konflikt polityczny. Pokazuje on, jak w praktyce wygląda rozliczanie decydentów odpowiedzialnych za politykę pandemiczną – temat, który wraca również w debacie publicznej w Polsce i Europie. Kwestia zakresu odpowiedzialności urzędników, którzy w czasie kryzysu podejmowali kontrowersyjne decyzje, granice immunitetu oraz możliwość powoływania się na ochronę przed samooskarżeniem – to zagadnienia o uniwersalnym znaczeniu. Dla polskich czytelników obserwujących amerykański system polityczny i prawny, sprawa Fauciego stanowi również studium przypadku polaryzacji wokół nauki i instytucji publicznych.

Źródło: Interia – Zagranica na podstawie BBC i Reuters, https://wydarzenia.interia.pl/zagranica/news-odpowiadal-za-dzialania-usa-podczas-pandemii-odmowil-senatow,nId,23521748