Australia: Presja na zniesienie zakazu telemedycyny przy eutanazji. Albanese mówi „twarzą w twarz”

Australijska Partia Pracy znalazła się pod presją po tym, jak podczas niedzielnych konferencji partyjnej w Adelajdzie zmieniono zapisy programowe dotyczące wspomaganego umierania. Nowe stanowisko zobowiązuje rząd do zniesienia zakazu konsultacji lekarskich przez telefon lub wideo w przypadku eutanazji, ale premier Anthony Albanese studzi oczekiwania, twierdząc, że konsultacje powinny odbywać się „twarzą w twarz”.

Spór prawny i polityczny wokół telemedycyny przy eutanazji w Australii trwa od lat. Obecne prawo federalne, sięgające czasów rządów Johna Howarda, zabrania wykorzystywania usług telekomunikacyjnych do namawiania lub zachęcania do samobójstwa. Oznacza to, że lekarze uczestniczący w procesie wspomaganego umierania za pośrednictwem telemedycyny mogą narazić się na odpowiedzialność karną, a w skrajnych przypadkach na grzywnę do 300 000 dolarów australijskich.

Nowelizacja uchwalona podczas konferencji Partii Pracy w Adelajdzie zobowiązuje do usunięcia „barier w prawie federalnym, które utrudniają dostęp do opieki u kresu życia (w tym przez telemedycynę) w ramach legalnego wspomaganego umierania w stanach i terytoriach, przy jednoczesnym zachowaniu odpowiednich zabezpieczeń klinicznych”. Zapewniono także, że posłowie Partii Pracy będą mogli głosować zgodnie z własnym sumieniem.

Najważniejsze fakty

Reakcje premiera i droga legislacyjna

Premier Albanese w wywiadzie dla ABC TV przyznał, że popiera prawo do godnej śmierci, ale wyraził obawy co do potencjalnych nadużyć. „Jeśli ktoś ma atak serca lub ostry stan zdrowia, potrzebuje lekarza. Nie może tego zrobić przez telemedycynę. Uważam, że zakończenie życia jest równie ważne. Powinno odbywać się twarzą w twarz” – powiedział. Dodał, że gabinet zadecyduje, czy nowe przepisy zostaną opracowane, w konsultacji z posłami.

Greens i niezależni nie czekają na decyzję rządu. Senator Sarah Hanson-Young zapowiedziała, że wniesie własny projekt ustawy, aby wymusić na Partii Pracy zajęcie stanowiska. Z kolei Kate Chaney, która już wcześniej zgłaszała podobny projekt, zapowiedziała jego ponowne wprowadzenie w izbie niższej. „Ta spóźniona zmiana w polityce Partii Pracy powinna zakończyć niepotrzebne cierpienie ludzi w ostatnich stadiach życia, szczególnie tych z regionów, którzy są obecnie zmuszeni do wielokrotnych podróży, aby uzyskać legalną opiekę medyczną” – argumentowała.

Skutki dla pacjentów z regionów wiejskich

Lekarze i aktywiści od dawna apelują o zmianę przepisów, wskazując, że zakaz telemedycyny uderza przede wszystkim w pacjentów z obszarów wiejskich i oddalonych, a także w osoby, których stan zdrowia ogranicza możliwość poruszania się lub sprawia, że podróż jest bolesna. W praktyce osoby mieszkające poza dużymi miastami muszą często pokonywać setki kilometrów, aby wziąć udział w konsultacjach, które w przypadku innych procedur medycznych są rutynowo przeprowadzane zdalnie.

Dla polskiego czytelnika spór ten ma znaczenie nie tylko jako przykład polityki zdrowotnej w innym kraju. Australia mierzy się z wyzwaniami podobnymi do tych, które w Polsce dotyczą dostępu do opieki paliatywnej i hospicyjnej w mniejszych miejscowościach. Choć w Polsce eutanazja pozostaje nielegalna, debata o roli telemedycyny w opiece nad pacjentami u kresu życia – w tym o dostępności konsultacji specjalistycznych – jest równie aktualna.

Co dalej?

Na razie nie wiadomo, kiedy projekty ustaw trafią pod głosowanie. Partia Pracy ma większość w izbie niższej, ale sprawa dotyczy kwestii światopoglądowej, w której posłowie mogą głosować zgodnie z sumieniem. W izbie wyższej kluczowe będzie stanowisko Zielonych i niezależnych senatorów. Jeśli rząd nie przedstawi własnego projektu, presja ze strony opozycji i organizacji pacjenckich będzie narastać.

Źródło: The Guardian – https://www.theguardian.com/australia-news/2026/jul/26/labor-pressure-telehealth-access-euthanasia-assisted-dying-anthony-albanese