Polacy piją najmniej alkoholu od 30 lat. Rośnie odsetek abstynentów

Polacy coraz rzadziej sięgają po alkohol. Z najnowszego badania CBOS wynika, że spożycie napojów alkoholowych deklaruje obecnie 73 proc. dorosłych mieszkańców kraju – to najmniej w blisko 30-letniej historii pomiaru. Jednocześnie rekordowy odsetek, bo 23 proc., określa się jako abstynenci.

Badanie przeprowadzone w 2025 roku pokazuje trwałą zmianę społeczną, która pogłębiła się od poprzedniego pomiaru w 2019 roku. W ciągu sześciu lat odsetek pijących spadł o 8 punktów procentowych, a abstynentów przybyło o 7 punktów.

Najważniejsze dane z badania CBOS

Młodzi dorośli – pokolenie abstynentów?

Kluczowym sygnałem zmiany pokoleniowej jest odpowiedź najmłodszych respondentów w wieku 18–24 lata. Aż 79 proc. z nich jako główny powód niepicia alkoholu podaje brak potrzeby. To znacznie więcej niż w starszych grupach wiekowych.

W całej populacji najczęściej wymienianym argumentem za abstynencją jest zdrowie (57 proc.), a tuż za nim plasuje się właśnie brak potrzeby (51 proc.). Oznacza to, że dla coraz większej części społeczeństwa rezygnacja z alkoholu nie jest wymuszona względami medycznymi, ale wynika z naturalnego wyboru stylu życia.

Zmiana preferencji: wino górą, piwo i wódka w dół

Zmieniają się nie tylko ogólne deklaracje, ale i preferencje co do rodzaju alkoholu. Wśród pijących największą popularnością cieszy się wino – wskazuje je 32 proc. badanych, tuż za nim piwo z 30 proc. wskazań. W porównaniu z 2019 rokiem wino zyskało 7 punktów procentowych, a piwo straciło 9 punktów.

Wódka, tradycyjnie kojarzona z polskim stylem spożycia, wskazywana jest obecnie przez 13 proc. badanych (spadek o 3 punkty). Wyraźnie zyskują natomiast inne alkohole wysokoprocentowe, takie jak whisky – wskazuje je 14 proc., o 3 punkty więcej niż siedem lat temu.

Dane te potwierdzają stopniowe odchodzenie od kultury picia wódki na rzecz napojów postrzeganych jako bardziej wyrafinowane lub lżejsze. Wino i whisky zyskują, podczas gdy piwo i wódka tracą.

Dlaczego Polacy rezygnują z alkoholu?

Respondenci, którzy deklarują całkowitą abstynencję, najczęściej wymieniają dwa powody: zdrowie (57 proc.) i brak potrzeby (51 proc.). Wśród młodszych dorosłych (18–24 lata) brak potrzeby osiąga aż 79 proc., co sugeruje, że dla tego pokolenia picie alkoholu po prostu nie jest atrakcyjne.

W pozostałych grupach wiekowych przeważają względy zdrowotne, ale także rosnąca świadomość negatywnego wpływu alkoholu na organizm. Badanie nie wskazuje jednak, czy abstynencja jest trwała, czy tymczasowa.

Co to oznacza dla rynku i polityki społecznej?

Trend spadkowy w spożyciu alkoholu ma konsekwencje wykraczające poza statystyki. Dla czytelników zainteresowanych polityką społeczną i zdrowiem publicznym oznacza on zmianę, która może wpływać na politykę podatkową państwa (akcyza na alkohol), wydatki na ochronę zdrowia, a także na ofertę handlową i gastronomiczną. Spadek popularności piwa i wódki to sygnał dla producentów i dystrybutorów, że rynek się przekształca. Dla samorządów i organizacji pozarządowych zajmujących się profilaktyką uzależnień to potwierdzenie, że kampanie zdrowotne oraz zmiana obyczajowa przynoszą efekty, szczególnie w młodym pokoleniu.

Ograniczenia badania

Dane pochodzą z badania opinii społecznej CBOS, które opiera się na deklaracjach respondentów, a nie na rzeczywistym pomiarze sprzedaży. Deklaracje mogą odbiegać od faktycznego spożycia, zwłaszcza w kontekście rosnącej stygmatyzacji picia alkoholu. Ponadto badanie nie uwzględnia spożycia nierejestrowanego ani nielegalnego. Wartością publikacji CBOS jest jednak długi szereg czasowy, umożliwiający porównanie trendów.

Źródło: Bankier.pl na podstawie danych CBOS i PAP Biznes – https://www.bankier.pl/wiadomosc/Odwrot-Polakow-od-alkoholu-spada-spozycie-rosnie-odsetek-abstynentow-CBOS-9175670.html