Zarzuty za wyłudzenie milionów z NCBR na „czyszczenie Bałtyku

Prokuratura Regionalna w Gdańsku poinformowała o postawieniu zarzutów pięciu osobom w śledztwie dotyczącym wyłudzenia ponad 7,5 mln zł dofinansowania z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). Sprawa wiąże się z rzekomym projektem opracowania technologii do lokalizowania, wydobywania i unieszkodliwiania bojowych środków trujących zatopionych na dnie Morza Bałtyckiego. Dwie z zatrzymanych osób zostały tymczasowo aresztowane.

Szczegóły śledztwa

Jak przekazał prokurator Mariusz Marciniak, rzecznik Prokuratury Regionalnej w Gdańsku, śledztwo dotyczyło podejrzenia wyłudzenia unijnej dotacji, która pochodziła z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014–2020. Celem projektu miało być wykorzystanie mobilnej instalacji pływającej do oczyszczania dna morskiego z niebezpiecznych substancji.

Ustalenia śledczych wskazują, że podejrzani, działając wspólnie i w porozumieniu, przedłożyli w NCBR nierzetelne dokumenty dotyczące postępu prac oraz kosztów projektu, aby uzyskać nienależne dofinansowanie. Wśród fałszowanych kosztów znalazły się m.in. zakup specjalistycznych urządzeń, mobilnej komory technologicznej oraz systemu neutralizacji bojowych środków trujących.

Nierzetelne faktury i brak innowacyjności

Prokurator Marciniak wyjaśnił, że przedstawione dokumenty dotyczące zakupu elementów systemu wydobywczo-transportowego, takich jak mobilny morski kontener utylizacyjny czy mobilny system destrukcji plazmatycznej, nie odzwierciedlały rzeczywistego zaawansowania projektu ani faktycznej wartości urządzeń i usług. Co więcej, eksperci stwierdzili, że system neutralizacji bojowych środków trujących, prezentowany jako innowacyjny, nie posiadał indywidualnych cech prototypowych.

Śledczy ustalili również, że w sprawie wykorzystano nierzetelne faktury VAT o łącznej wartości blisko 14 mln zł. Faktury te miały dokumentować transakcje, które w rzeczywistości nie miały miejsca, co stanowiło kluczowy element oszustwa.

Zatrzymania i zarzuty

30 czerwca funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego (CBA), działając na polecenie Prokuratury Regionalnej w Gdańsku, zatrzymali cztery osoby – czterech mężczyzn i kobietę. Zatrzymania miały miejsce w województwach małopolskim, śląskim i mazowieckim. Podejrzani prowadzili działalność gospodarczą, m.in. w branży geofizycznej i geologicznej. CBA przeprowadziło również przeszukania w 13 miejscach, zabezpieczając obszerną dokumentację finansowo-księgową oraz elektroniczne nośniki danych.

Zatrzymani usłyszeli zarzuty, których zakres różni się w zależności od roli, jaką odegrali w projekcie. Obejmują one wyłudzenie dofinansowania, oszustwo dotyczące mienia wielkiej wartości, przedkładanie nierzetelnych dokumentów w celu uzyskania środków publicznych, posługiwanie się nierzetelnymi fakturami VAT oraz przestępstwa skarbowe związane z rozliczaniem podatku od towarów i usług. Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku zdecydował o trzymiesięcznym areszcie dla dwóch podejrzanych. Wobec pozostałych zastosowano środki wolnościowe, takie jak poręczenia majątkowe, dozór policji, zakaz kontaktowania się z określonymi osobami oraz zakaz opuszczania kraju.

Najważniejsze fakty

Konsekwencje prawne

Śledztwo ma charakter wielowątkowy i rozwojowy. Podejrzanym grożą surowe kary, zwłaszcza za tzw. zbrodnie vatowskie, czyli przestępstwa polegające na wystawianiu lub posługiwaniu się fakturami VAT o wartości przekraczającej 10 mln zł, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Za takie czyny grozi od 5 do 25 lat pozbawienia wolności i grzywna. Za oszustwa i wyłudzenia dotyczące mienia o wartości powyżej 5 mln zł kary wynoszą od 3 do 20 lat więzienia i grzywnę. W przypadku przestępstw skarbowych możliwe są grzywna, kara więzienia lub obie te kary łącznie. Sąd może również orzec przepadek nielegalnie uzyskanych korzyści i obowiązek naprawienia szkody.

Źródło: Bankier.pl – Wiadomości (https://www.bankier.pl/wiadomosc/Wielki-przekret-na-czyszczeniu-dna-Baltyku-Wyludzono-miliony-zl-z-NCBR-9163974.html)