Organ nadzorczy Międzynarodowego Trybunału Karnego apeluje do Czadu i Wenezueli o wycofanie decyzji o wystąpieniu

Reakcja organu nadzorczego Międzynarodowego Trybunału Karnego

Organ nadzorczy Międzynarodowego Trybunału Karnego skierował oficjalny apel do władz Czadu oraz Wenezueli, w którym wzywa oba państwa do ponownego przemyślenia decyzji o wystąpieniu z instytucji. W oświadczeniu opublikowanym w Hadze przez Zgromadzenie Państw Stron podkreślono, że odejście kolejnych członków zagraża globalnym wysiłkom na rzecz zwalczania bezkarności i podważa stabilność międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości.

Przedstawiciele Zgromadzenia Państw Stron zaznaczyli, że ewentualne spory lub zastrzeżenia powinny być zgłaszane na drodze konstruktywnego dialogu wewnątrz organizacji, a nie poprzez jednostronne opuszczenie jej struktur. Apel ten zbiega się w czasie z najpoważniejszym kryzysem instytucjonalnym od momentu powołania trybunału w 2002 roku, naznaczonym falą rezygnacji państw członkowskich.

Okoliczności i argumenty Czadu za opuszczeniem trybunału

Czad oficjalnie ogłosił swoją decyzję o wystąpieniu pod koniec lipca, wskazując na dysproporcje w dotychczasowej działalności śledczej trybunału. Rząd w N’Djamenie argumentował, że dotychczasowy dorobek MTK ma charakter wybiórczy i jest nieproporcjonalnie wymierzony w państwa afrykańskie. Jako dowód przytoczono fakt, że spośród siedmiu podejrzanych przebywających obecnie w areszcie MTK, aż sześć przypadków dotyczy spraw związanych z kontynentem afrykańskim.

Decyzja Czadu została poprzedzona m.in. bezpośrednimi rozmowami telefonicznymi z wysokimi rangą dyplomatami Stanów Zjednoczonych, którzy namawiali władze tego kraju do rewizji swojego członkostwa. Wycofanie się państwa z Rzymskiego Statutu wiąże się jednak z procedurą trwającą rok, co oznacza, że dotychczasowe zobowiązania prawne pozostają w mocy przez kolejne dwanaście miesięcy.

Stanowisko Wenezueli i zarzuty pod adresem MTK

Wenezuela podjęła analogiczną decyzję o opuszczeniu struktur trybunału kilka dni przed ogłoszeniem stanowiska przez Czad. Minister spraw zagranicznych Felix Plasencia poinformował Organizację Narodów Zjednoczonych, że decyzja podjęta przez tymczasową prezydent Delcy Rodriguez jest definitywna i nieodwracalna.

Władze w Caracas oskarżyły MTK o stosowanie podwójnych standardów oraz o wyraźną bierność wobec sytuacji w innych regionach świata, przy jednoczesnym ukierunkowaniu presji politycznej i prawnej na państwa Ameryki Łacińskiej i Afryki. Zgodnie z przepisami Statutu Rzymskiego, formalna procedura wystąpienia Wenezueli również wymaga rocznego okresu wypowiedzenia, co oznacza, że trwające i zaplanowane śledztwa dotyczące tego kraju mogą być kontynuowane bez przeszkód prawnych.

Kontekst nacisków ze strony Stanów Zjednoczonych

Ostatnia fala rezygnacji państw członkowskich następuje w okresie intensywnej kampanii prowadzonych przez administrację Stanów Zjednoczonych, której celem jest ograniczenie kompetencji i wpływów MTK. Biały Dom oraz Departament Stanu publicznie zapowiedziały kompleksowe działania mające na celu osłabienie działalności trybunału.

Amerykańska presja ma związek z decyzjami trybunału dotyczącymi wydania nakazów aresztowania m.in. wobec izraelskiego premiera Benjamina Netanjahu w związku z działaniami w Strefie Gazy, a także z prowadzonymi analizami dotyczącymi działań sił zagranicznych w Afganistanie. Prezydent USA Donald Trump wielokrotnie podkreślał, że te działania dyplomatyczne i sankcyjne mają na celu ochronę sojuszników przed jurysdykcją trybunału.

Podsumowanie najważniejszych faktów wokół kryzysu MTK

PunktInformacjaŹródłoOryginalny komunikat Al Jazeera WorldData publikacji7 sierpnia 2026 r.Główne podmiotyZgromadzenie Państw Stron MTK, Czad, WenezuelaSkutek prawnyRoczny okres wypowiedzenia Statutu Rzymskiego

Co pozostaje niejasne

Do tej pory nie jest w pełni jasne, w jakim stopniu zapowiedziane wycofanie Czadu i Wenezueli wpłynie na długoterminową wykonalność toczących się obecnie postępowań, zwłaszcza w obliczu jednoczesnych nacisków politycznych i sankcyjnych ze strony USA oraz niedawnych zmian kadrowych w kierownictwie prokuratury MTK. Nieznane pozostają również ostateczne koszty dyplomatyczne, jakie oba państwa poniosą na forum międzynarodowym w wyniku swojej decyzji.

Źródło: https://www.aljazeera.com/news/2026/8/7/icc-body-urges-chad-and-venezuela-to-reverse-course-on-withdrawal?traffic_source=rss

Datos clave