Prezydent Nikaragui proponuje wydłużenie kadencji o kolejny rok. Kolejna reforma konstytucyjna

Prezydent Nikaragui Daniel Ortega, który sprawuje władzę nieprzerwanie od 2007 roku, zaproponował wydłużenie kadencji głowy państwa o kolejny rok. Kontrolowane przez rząd Zgromadzenie Narodowe ma zatwierdzić poprawkę we wrześniu. To już kolejna zmiana konstytucyjna, która umacnia pozycję 80-letniego przywódcy i ogranicza możliwość pokojowej zmiany władzy.

Projekt reformy przewiduje nie tylko wydłużenie kadencji, ale także wprowadzenie przepisów uniemożliwiających start w wyborach członkom opozycji, których rząd uzna za „zdrajców” lub „uczestników zamachu stanu”. Oznacza to dalsze zaostrzenie kursu wobec przeciwników politycznych, którzy w ostatnich latach byli masowo aresztowani, zmuszani do emigracji lub pozbawiani obywatelstwa.

Najważniejsze zmiany w konstytucji Nikaragui

Kolejne ograniczenie swobód obywatelskich

Od czasu objęcia władzy przez Daniela Ortegę Nikaragua systematycznie dryfuje w stronę autorytaryzmu. W 2021 roku odbyły się wybory prezydenckie, które nie miały charakteru demokratycznego. Większość potencjalnych rywali Ortegii została wcześniej aresztowana lub zdyskwalifikowana, a kilku kandydatów, którzy mogli liczyć na znaczące poparcie, zmuszono do opuszczenia kraju. Do urn dopuszczono jedynie nielicznych, mało znanych kandydatów bez realnych szans na zwycięstwo.

Represje wobec opozycji przybrały na sile po krwawym stłumieniu protestów w 2018 roku, w wyniku którego zginęło ponad 300 osób. Od tego czasu niewielu Nikaraguańczyków odważa się publicznie krytykować rządzącą parę. Osoby, które zdecydowały się na emigrację, są celem dalszych działań represyjnych – rząd pozbawia je obywatelstwa, a pozostawione w kraju domy i majątki są konfiskowane i sprzedawane.

Współprezydentka i kwestia sukcesji

W 2024 roku Ortega przeforsował nominację swojej żony, Rosario Murillo, na stanowisko „współprezydentki”. Była to nie tylko formalizacja jej ogromnych wpływów politycznych, ale także przygotowanie scenariusza sukcesji na wypadek, gdyby 80-letni prezydent, który według niepotwierdzonych doniesień ma problemy zdrowotne, został uznany za „trwale nieobecnego”. W takiej sytuacji to Murillo przejęłaby pełnię władzy.

Rosario Murillo od dawna odgrywa kluczową rolę w rządzeniu krajem, ale jej oficjalne wyniesienie do rangi współprezydentki było krokiem bezprecedensowym w historii Nikaragui. Oboje rządzą krajem w sposób, który organizacje praw człowieka określają mianem dyktatury małżeńskiej.

Reakcja międzynarodowa i stan praw człowieka

Wysoki komisarz ONZ ds. praw człowieka Volker Türk wielokrotnie ostrzegał, że represje w Nikaragui pogłębiają się, a rządy prawa są systematycznie niszczone. Prześladowania polityczne, w tym aresztowania, procesy pokazowe i pozbawianie obywatelstwa, przybrały skalę, która budzi zaniepokojenie społeczności międzynarodowej.

Stany Zjednoczone, które wcześniej wynegocjowały uwolnienie 135 więźniów politycznych z Nikaragui, nadal stosują sankcje wobec najbliższego otoczenia Ortegii. Jednak dotychczasowe naciski dyplomatyczne nie przyniosły zmiany kursu rządu w Managui.

Co oznaczają te zmiany dla regionu i świata

Nikaragua jest przykładem postępującego demontażu demokratycznych instytucji w Ameryce Środkowej. Kolejne zmiany konstytucyjne, przeprowadzane przez w pełni podporządkowany rządowi parlament, pokazują, że pokojowe przekazanie władzy w tym kraju jest coraz mniej prawdopodobne. Dla międzynarodowych obserwatorów i organizacji broniących praw człowieka to sygnał, że autorytarne tendencje w regionie nie słabną.

Decyzja o przedłużeniu kadencji i wykluczeniu opozycji z wyborów oznacza, że obywatele Nikaragui zostają pozbawieni realnego wpływu na kształt władzy na kolejne lata. W praktyce kraj będzie nadal rządzony przez rodzinę Ortega–Murillo bez perspektywy zmiany.

Źródło: BBC World – https://www.bbc.co.uk/news/articles/c0m78k3k31jo