5,5 miliarda dolarów za ugodę. Johnson & Johnson zamyka wieloletni spór o talk

Amerykański koncern Johnson & Johnson ogłosił porozumienie w sprawie ugody na kwotę 5,5 miliarda dolarów, która ma zakończyć spór dotyczący 76 tysięcy pozwów sądowych. Powodowie od lat zarzucają firmie, że talk zawarty w kosmetykach dla dzieci, w tym w kultowym pudrze dla niemowląt, powodował nowotwory. Koncern konsekwentnie zaprzecza tym oskarżeniom, nazywając je bezpodstawnymi.

Tło sporu – talk, azbest i rak jajnika

Spór ciągnie się od ponad 15 lat. Kluczowym zarzutem powodów jest to, że talk stosowany w produktach Johnson & Johnson był zanieczyszczony azbestem – minerałem, którego włókna są uznawane za rakotwórcze. Złoża talku geologicznie często sąsiadują ze złożami azbestu, co może prowadzić do zanieczyszczenia podczas wydobycia.

Jak wskazuje CNN, powołując się na dostępne badania, część dowodów naukowych sugeruje, że kobiety stosujące talk w okolicach narządów płciowych są narażone na zwiększone ryzyko zachorowania na raka jajnika. Inne badania nie potwierdzają jednak jednoznacznie tej zależności. W 2020 roku Johnson & Johnson wycofał w Stanach Zjednoczonych, a w 2023 roku globalnie, puder dla niemowląt na bazie talku, zastępując go produktem na bazie skrobi kukurydzianej. Decyzja ta nie była jednak – jak podkreślała firma – przyznaniem się do winy, lecz podyktowana zmianą preferencji konsumentów i presją rynkową.

Szczegóły ugody – 5,5 mld dolarów w dwóch transzach

Ogłoszona ugoda przewiduje wypłatę łącznej kwoty 5,5 miliarda dolarów. Zgodnie z harmonogramem, do 3 miliardów dolarów ma trafić do powodów w 2027 roku, a pozostała część w roku następnym. Warunkiem wejścia ugody w życie jest zgoda co najmniej 95 procent spośród 76 tysięcy pozywających.

Warto zaznaczyć, że wartość ugody nie jest sztywno ograniczona i może jeszcze wzrosnąć w zależności od liczby osób, które przystąpią do porozumienia. To jeden z największych tego typu układów zbiorowych w historii amerykańskiego wymiaru sprawiedliwości.

Stanowiska stron – sprawiedliwość kontra bezpodstawność

Strony sporu radykalnie różnie oceniają zarówno zasadność pozwów, jak i samą ugodę. Eric Haas, wiceprezes Johnson & Johnson ds. sporów sądowych, podkreślił, że firma nadal uważa pozwy za pozbawione naukowego uzasadnienia. – Jesteśmy przekonani, że firma ostatecznie wygrałaby dalsze postępowanie sądowe, tak jak miało to miejsce w zdecydowanej większości przypadków – stwierdził Haas. Dodał jednak, że ugoda pozwala firmie zamknąć sprawę i uniknąć przedłużających się, kosztownych procesów.

Z kolei prawnicy reprezentujący powodów określili porozumienie jako „długo oczekiwaną sprawiedliwość”. W przeszłości zapadały już wyroki obciążające koncern. W październiku ubiegłego roku ława przysięgłych w Los Angeles nakazała firmie wypłatę 966 milionów dolarów rodzinie kobiety, która zmarła na międzybłoniaka – rzadkiego nowotworu zwykle wywołanego narażeniem na azbest. W innych sprawach sądy stawały jednak po stronie koncernu, uznając, że nie ma wystarczających dowodów na związek przyczynowy między talkiem a nowotworami.

Co to oznacza dla konsumentów i rynku?

Dla polskich konsumentów sprawa ma znaczenie przede wszystkim informacyjne i prewencyjne. Produkty Johnson & Johnson, w tym kosmetyki dla dzieci, są powszechnie dostępne w Polsce od dziesięcioleci. Decyzja koncernu o globalnym wycofaniu talku i zastąpieniu go skrobią kukurydzianą oznacza, że nowe partie produktów nie zawierają już składnika, który budził kontrowersje. Osoby posiadające starsze opakowania mogą jednak nie mieć pewności co do ich składu.

Sprawa ta pokazuje również, jak długotrwałe i kosztowne mogą być spory sądowe dotyczące bezpieczeństwa produktów konsumenckich, nawet jeśli strona naukowa danego zagadnienia nie jest jednoznaczna. Ugoda Johnson & Johnson nie jest prawnym przyznaniem się do winy, ale jej skala – 5,5 miliarda dolarów – czyni ją jedną z największych w historii amerykańskiego systemu prawnego.

Źródło: Bankier.pl na podstawie CNN – https://www.bankier.pl/wiadomosc/5-5-miliarda-dolarow-za-ugode-Kosmetyczny-gigant-Johnson-Johnson-zamyka-glosna-afere-9174751.html