Brytyjski premier Andy Burnham zapowiedział przełomowe podejście do reformy systemu opieki społecznej, jednego z najbardziej palących problemów brytyjskiej polityki od dziesięcioleci. W swoim przemówieniu zaapelował o politykę „rozwiązywania problemów, a nie zdobywania punktów politycznych”.
Próba przełamania wieloletniego impasu
Burnham zaprosił na rozmowy liderkę Partii Konserwatywnej Kemi Badenoch oraz lidera Liberalnych Demokratów Eda Daveya. Ma to być próba osiągnięcia wspólnego stanowiska w sprawie reform, które przez lata były odkładane przez kolejne rządy. Z rozmów wykluczono Nigela Farage’a. Jak podaje The Guardian, oboje zaproszeni liderzy mają być reprezentowani podczas spotkania.
Stanowisko to potwierdził sam Burnham: „Potrzebujemy innego rodzaju polityki: rozwiązywania problemów, a nie zdobywania punktów. W żadnej dziedzinie nie jest to bardziej pilne niż w opiece społecznej. Przez dziesięciolecia rządy odkładały tę kwestię, widząc ją jako zbyt ryzykowną, zbyt trudną i zbyt skomplikowaną”.
Napięcia i czerwone linie
Mimo optymistycznego tonu premiera, droga do porozumienia wydaje się wyboista. Konserwatyści już wyznaczyli swoje czerwone linie, a w tle pojawiają się negatywne nagłówki dotyczące podatku od spadków. Kilku posłów Partii Pracy wyraziło również obawy co do sposobu zarządzania finansowym obciążeniem zreformowanego sektora opieki.
Co więcej, Badenoch nie będzie mogła osobiście uczestniczyć w spotkaniu z powodu zaplanowanego wcześniej drobnego zabiegu operacyjnego. W jej miejsce wyśle cień ministra zdrowia Stuarta Andrew. Konserwatywny źródło skrytykowało termin spotkania, wskazując, że Burnham dał „zaledwie 18 godzin” na powiadomienie o 30-minutowym spotkaniu w trakcie przerwy parlamentarnej.
Przyspieszenie przeglądu Louise Casey
Premier ma nie ujawniać w swoim przemówieniu pełnych planów nowego systemu opieki społecznej. Zamiast tego potwierdzi, że przyspieszy niezależny przegląd prowadzony przez Louise Casey, która od miesięcy analizuje możliwe opcje reformy.
W środę Casey uruchomi także „Wielką Rozmowę o Opiece” (Big Conversation on Care), platformę internetową, która ma umożliwić obywatelom wyrażenie opinii na temat przyszłości opieki nad osobami dorosłymi w Anglii. Casey ostrzegła jednak, że same pieniądze nie rozwiążą problemu.
Możliwe modele finansowania
Burnham ma być zdecydowany na rozważenie nowego systemu opieki, który byłby bezpłatny w momencie korzystania – na podobnej zasadzie jak brytyjska Narodowa Służba Zdrowia (NHS). Inne opcje, takie jak ustawienie górnego limitu kosztów opieki, są postrzegane jako mniej atrakcyjne, choć znacznie tańsze dla podatnika.
Rozważany jest także model pośredni, podobny do szkockiego, w którym koszty opieki osobistej pokrywa państwo, ale inne wydatki, takie jak zakwaterowanie i wyżywienie w domach opieki, ponoszą sami zainteresowani i ich rodziny.
| Opcja modelu | Koszty pokrywane przez państwo | Koszty ponoszone przez obywatela | Szacowany koszt dla budżetu |
|---|---|---|---|
| System bezpłatny (NHS-style) | Całość opieki | Brak | Bardzo wysoki |
| Model szkocki | Opieka osobista | Zakwaterowanie i wyżywienie | Umiarkowany |
| Limit kosztów opieki | Koszty powyżej limitu | Koszty do wysokości limitu | Niższy |
| Dotychczasowy system | Minimalny | Zdecydowana większość | Niski bezpośrednio, wysoki pośrednio |
Niezależnie od wybranej opcji, reforma będzie wymagała znaczących dodatkowych inwestycji w długim okresie, najprawdopodobniej poprzez podwyżki podatków.
Presja ekonomiczna i społeczna
Dążenie do reformy nabiera pilności w kontekście pogarszającej się sytuacji gospodarczej. Analitycy z ośrodka NIESR ostrzegają przed „bardzo trudnymi wyborami” w jesiennym budżecie, jeśli wojna w Iranie utrzyma wysokie ceny ropy i inflację.
Skala problemu jest ogromna – średnio 13 600 osób dziennie przebywało w szpitalnych łóżkach w ostatnim miesiącu, mimo że były one gotowe do wypisu. Część z tych opóźnień wynikała właśnie z braku dostępności opieki społecznej dla dorosłych.
Burnham, który jako minister zdrowia za rządów Gordona Browna po raz pierwszy zaproponował uniwersalny system opieki społecznej, sugerował wówczas zastąpienie podatku od spadków 10-procentowym podatkiem od wszystkich majątków. Nie wykluczył tej opcji, która mogłaby przynieść nawet 18 miliardów funtów.
Źródło
Artykuł powstał w oparciu o informacje z serwisu The Guardian World: https://www.theguardian.com/society/2026/jul/28/andy-burnham-cross-party-consensus-reforms-social-care
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna