Iran zamyka cieśninę Ormuz dla firm i państw korzystających z zamrożonych aktywów. Nowa eskalacja konfliktu z USA

Irańskie siły zbrojne ogłosiły we wtorek, że żadna firma ani państwo, które otrzymają rekompensatę z zamrożonych w USA irańskich aktywów, nie będą mogły korzystać z tranzytu przez cieśninę Ormuz. To bezpośrednia odpowiedź na zapowiedź prezydenta Donalda Trumpa, który w czwartek oświadczył, że straty spowodowane irańskimi atakami na statki będą pokrywane z tych środków.

Rzecznik dowództwa irańskich sił zbrojnych Ebrahim Zolfagari, cytowany przez agencję Reutera, przekazał, że zakaz dotyczy zarówno podmiotów, które już otrzymały zamrożone fundusze, jak i tych, które dopiero mają je otrzymać. Decyzja oznacza nowy etap eskalacji w trwającym od lutego konflikcie między Iranem a Stanami Zjednoczonymi.

Nowe ograniczenia w cieśninie Ormuz

Zapowiedź Iranu jest odpowiedzią na opublikowany w czwartek wpis Donalda Trumpa w serwisie Truth Social. Prezydent USA napisał w nim, że wszelkie szkody wyrządzone statkom, ładunkom lub mieniu powiązanemu z żeglugą w regionie zostaną pokryte z irańskich środków finansowych znajdujących się w posiadaniu i pod kontrolą Stanów Zjednoczonych. Administracja USA szacuje zamrożone aktywa na ponad 100 miliardów dolarów.

Irańskie wojsko od początku wojny niemal całkowicie zablokowało cieśninę Ormuz. Teheran dąży do przejęcia kontroli nad żeglugą przechodzącą przez ten szlak i wielokrotnie atakował statki, które nie podporządkowały się jego żądaniom. Najnowsze uderzenia miały miejsce pod koniec ubiegłego tygodnia.

Tło: czerwcowe porozumienie i jego fiasko

17 czerwca USA i Iran zawarły wstępne porozumienie, które miało zakończyć rozpoczętą pod koniec lutego wojnę. Kluczowymi elementami były odblokowanie cieśniny Ormuz dla żeglugi oraz uwolnienie zamrożonych z powodu amerykańskich sankcji irańskich środków, szacowanych – jak wspomniano – na ponad 100 miliardów dolarów.

Umowa nie została jednak w pełni wdrożona. Wkrótce po jej podpisaniu obie strony zaczęły się wzajemnie oskarżać o łamanie ustaleń. Na początku lipca konflikt powrócił do niemal codziennej wymiany ostrzałów. Ostatnie ataki miały miejsce pod koniec ubiegłego tygodnia, poprzedzając wtorkowe ogłoszenie Iranu.

Znaczenie cieśniny dla światowego rynku energii

Cieśnina Ormuz łączy Zatokę Perską z Morzem Arabskim i jest jednym z najważniejszych na świecie punktów tranzytowych surowców energetycznych. Przed wybuchem konfliktu przepływało nią około 20 procent światowego eksportu ropy naftowej i skroplonego gazu ziemnego (LNG). Każda blokada lub ograniczenie żeglugi w tym rejonie bezpośrednio wpływa na ceny surowców na globalnych giełdach.

Dla Polski, która w dużej mierze opiera się na imporcie ropy i gazu, wydarzenia w rejonie Zatoki Perskiej mają znaczenie pośrednie – poprzez presję cenową na rynkach europejskich. Wzrost napięcia może przełożyć się na wyższe rachunki dla odbiorców końcowych oraz koszty paliw na stacjach benzynowych.

Co dalej?

Nowe ograniczenia wprowadzone przez Iran oznaczają, że droga do pełnego odblokowania cieśniny Ormuz staje się jeszcze bardziej odległa. Obie strony nadal nie wdrożyły czerwcowego porozumienia, a wtorkowa decyzja Irańczyków jest kolejnym krokiem eskalacyjnym. Nie wiadomo, jak na zakaz zareagują Stany Zjednoczone – czy zdecydują się na eskalację militarną, czy też poszukają dyplomatycznego rozwiązania, które uwzględniałoby irańskie żądania.

Na razie sytuacja pozostaje napięta, a żegluga w cieśninie Ormuz – w dużej mierze sparaliżowana. Dla światowej gospodarki oznacza to utrzymanie podwyższonych cen energii i niepewność co do dalszego rozwoju konfliktu.

Źródło: Bankier.pl – Walka o 100 mld dolarów z USA. Irańskie wojsko zamyka cieśninę Ormuz dla części statków (https://www.bankier.pl/wiadomosc/Walka-o-100-mld-dolarow-z-USA-Iranskie-wojsko-zamyka-ciesnine-Ormuz-dla-czesci-statkow-9174458.html)