Rekrutacja do liceów 2026: Strategia punktowa decyduje o przyjęciu, progi mocno w górę

Tegoroczna rekrutacja do szkół ponadpodstawowych, mimo że wakacje już trwają, wciąż budzi ogromne emocje wśród absolwentów podstawówek i ich rodziców. System, który miał obiektywnie oceniać osiągnięcia uczniów, w praktyce stał się skomplikowaną grą strategiczną, gdzie kluczem do sukcesu jest umiejętne zbieranie punktów. Wzrost progów punktowych, efekt licznego rocznika i lepszych wyników egzaminów ósmoklasisty, sprawia, że bez odpowiedniej taktyki trudno o miejsce w wymarzonym liceum.

Przebieg rekrutacji i rosnące progi

Wyniki rekrutacji, które sukcesywnie pojawiają się w poszczególnych województwach, potwierdzają obawy – progi punktowe poszły znacząco w górę. Dotyczy to zarówno dużych miast, jak Poznań, Kraków, Lublin czy Gdańsk, jak i mniejszych ośrodków. Centralna Komisja Egzaminacyjna poinformowała w maju, że do egzaminu ósmoklasisty przystąpiło 386 750 dzieci, co stanowi wzrost w porównaniu do 374 tys. w roku poprzednim. Dodatkowo, średnie wyniki egzaminów w 2026 roku były wyższe niż rok wcześniej, co dodatkowo napędziło konkurencję. Średnie wyniki z języka polskiego wyniosły 65% (wzrost z 64%), matematyki 55% (wzrost z 50%), a języka angielskiego 73% (wzrost z 70%).

System punktowy i jego pułapki

Maksymalnie ósmoklasista może zdobyć 200 punktów – po 100 za świadectwo i egzamin. Na świadectwie liczą się oceny z przedmiotów kluczowych dla danego profilu klasy, a także dodatkowe punkty za świadectwo z wyróżnieniem (7 pkt), wolontariat (3 pkt) i konkursy przedmiotowe (maksymalnie 18 pkt). Procentowy wynik z egzaminu jest przeliczany według z góry określonych zasad. Choć sam system jest transparentny, jego wadą jest sprowadzanie rekrutacji do rankingu i liczb. W poprzednich latach do wybitnych liceów w dużych miastach potrzeba było około 180 punktów, a do dobrych 140-160. W tym roku progi te wzrosły nawet o 10-20 procent.

Strategia kosztem zainteresowań

System rekrutacji odbywa się online. Uczeń jest przydzielany do najwyżej wskazanej na liście preferencji klasy, do której wystarczy mu punktów. To prowadzi do sytuacji, gdzie strategiczne wybory przeważają nad prawdziwymi zainteresowaniami. Przykładem jest humanista, który jako drugą preferencję wybiera profil matematyczno-geograficzny, aby tylko dostać się do wybranej szkoły, z zamiarem późniejszej próby przeniesienia. Podobnie jest z klasami biol-chem, które są dziś najbardziej oblegane. Uczniowie, którzy mają lepsze wyniki z polskiego czy angielskiego, a słabsze z matematyki, mogą trafić na taki profil, choć w chemii umiejętności liczenia są kluczowe.

Konkursy i ich waga

Punkty z konkursów kuratoryjnych są istotnym elementem strategii. Jednak zmiany na listach konkursów, które nastąpiły po zmianie władzy w 2023 roku, bywają źródłem rozczarowań, gdy konkurs, na który uczeń liczył, wypada z listy. Na forach internetowych od września trwa wymiana informacji, które konkursy są „łatwe” do zdobycia punktów, co dodatkowo odsuwa focus od autentycznych zainteresowań. Sukcesy w innych dziedzinach, takich jak ukończenie szkoły muzycznej czy osiągnięcia sportowe poza szkołą, często nie są uwzględniane w systemie punktowym.

Skutki dla uczniów

Wzrost progów punktowych i zacięta rywalizacja mają realne konsekwencje. Już teraz widać, że wielu uczniów nie zostało zakwalifikowanych do żadnej z preferowanych szkół. W Krakowie 1,3 tys. osób nie dostało się do żadnej szkoły, w Poznaniu co dziesiąty uczeń, a w Olsztynie 655 uczniów znalazło się w podobnej sytuacji. To pokazuje, że system, mający na celu obiektywność, w obecnej formie wymaga od uczniów i ich rodziców nie tylko osiągnięć, ale i mistrzowskiego planowania strategicznego.

Najważniejsze fakty

Źródło: Rzeczpospolita, https://www.rp.pl/opinie-polityczno-spoleczne/art44836601-joanna-cwiek-swidecka-rekrutacja-do-liceow-to-gra-punktowa-kto-nie-ma-strategii-ten-odpada