Tomasz Kireńczuk o presji w sztuce i zmianie dyrekcji festiwalowej

Tomasz Kireńczuk, znany dyrektor artystyczny Santarcangelo Festival, a wkrótce brut Wien, w rozmowie z „Rzeczpospolitą” przedstawił swoje refleksje na temat presji w sztuce performatywnej. Wskazał, że najbardziej radykalnym efektem presji jest „utrata oddechu”, co skłania wielu artystów do włączania praktyk oddechowych w swoje działania. Kireńczuk podkreśla, że performatywność opiera się na obecności, cielesności i intensywności, co nazywa „radykalną obecnością”, czyniąc nawet najbardziej progresywne praktyki dostępnymi dla zróżnicowanej widowni.

Refleksje o presji i wolności wyboru

Kireńczuk analizuje presje polityczne, społeczne i ekonomiczne, które wpływają na artystów i festiwale. Podkreśla, jak ważne jest reagowanie na nie na poziomie indywidualnym i grupowym, wprowadzając politykę troski. Odniósł się także do własnych doświadczeń z presją polityczną i instytucjonalną w Polsce, które, jak przyznaje, przyczyniły się do jego nominacji na dyrektora artystycznego Santarcangelo Festival. Mimo trudności, postrzegał swoją decyzję o wyjeździe jako uprzywilejowany wybór, a nie przymusową emigrację.

Santarcangelo Festival: Pięć lat transformacji

Włoski Santarcangelo Festival, który w tym roku kończy 56 lat, pod dyrekcją Kireńczuka stał się ważnym punktem odniesienia w międzynarodowym obiegu sztuk performatywnych. Przez pięć lat udało mu się wzmocnić pozycję festiwalu zarówno na arenie międzynarodowej, we Włoszech, jak i w kontekście lokalnej społeczności. Kireńczuk jest szczególnie dumny z obrony wizji festiwalu jako publicznej instytucji kultury, która ma obowiązek zajmować stanowisko w sprawach politycznych i społecznych, co jest częścią jego DNA od 1971 roku.

Wyzwania i osiągnięcia

Początkowo, program festiwalu o silnym aspekcie feministycznym, queerowym i dekolonialnym budził kontrowersje. Dziś, jak zauważa Kireńczuk, jest uznawany za oczywistość, a krytyka ustąpiła miejsca zrozumieniu. Kluczowym osiągnięciem było stworzenie rozbudowanego systemu wsparcia dla włoskich artystów wschodzących, w ramach projektu FONDO. Projekt ten łączył instytucje kultury w celu wspierania researchu i rozwijania autorskiego języka artystów, koncentrując się na procesie, a nie na produkcie końcowym. To podejście wymagało od instytucji wyjścia poza tradycyjne myślenie i inwestowania w działania, które nie zawsze przekładają się na widoczny efekt programowy.

Nowe wyzwania w brut Wien

Po pięciu latach pełnych sukcesów i rozwoju, Tomasz Kireńczuk kończy swoją misję w Santarcangelo, by objąć dyrekcję w brut Wien. To nowe wyzwanie pozwoli mu kontynuować rozwijanie sztuk performatywnych i ich roli społecznej w innym kontekście kulturowym, bazując na doświadczeniach zdobytych we Włoszech.

Najważniejsze fakty

Dla czytelników OSKZG.pl, wypowiedzi Tomasza Kireńczuka są istotne, ponieważ pokazują, jak sztuka performatywna, nawet w obliczu presji, może być narzędziem do integracji, oporu i wyrażania ważnych społecznie treści. Jego doświadczenia z zarządzaniem międzynarodowymi festiwalami i dążenie do budowania programów o silnym aspekcie społecznym rezonują z potrzebą refleksji nad rolą kultury w dynamicznie zmieniającym się świecie, zarówno w Polsce, jak i za granicą. Jego historia to przykład, jak polscy twórcy i menedżerowie kultury odnoszą sukcesy na arenie międzynarodowej i jak wpływają na kształtowanie debaty publicznej poprzez sztukę.

Źródło: Rzeczpospolita, https://www.rp.pl/kultura/art44796511-tomasz-kirenczuk-najbardziej-radykalnym-efektem-presji-jest-utrata-oddechu