Patyra wybrany na sędziego TK, ale nie złożył ślubowania. Pałac Prezydencki analizuje sytuację

Sławomir Patyra, wybrany przez Sejm na sędziego Trybunału Konstytucyjnego 11 czerwca 2026 roku, wciąż nie objął swoich obowiązków. Powodem jest brak ślubowania wobec prezydenta Karola Nawrockiego. Patyra zwrócił się do głowy państwa z prośbą o wyznaczenie terminu uroczystości, jednak Pałac Prezydencki nie ogłosił jeszcze konkretnej daty. Szef Kancelarii Prezydenta, Zbigniew Bogucki, w rozmowie z Polsat News stwierdził, że ślubowanie odbędzie się „wtedy, kiedy pan prezydent go zaprosi”, sygnalizując, że decyzja w tej sprawie należy do prezydenta.

Wybór Patyry przez Sejm miał obsadzić wakat po zakończeniu kadencji Andrzeja Zielonackiego 28 czerwca. Mimo upływu terminu i formalnego wyboru, nowy sędzia nie może rozpocząć orzekania. Sytuacja ta staje się kolejną odsłoną sporu kompetencyjnego dotyczącego procedury obejmowania urzędu przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego.

Pismo Patyry do prezydenta

Sławomir Patyra poinformował 3 lipca, że skierował do prezydenta pismo z prośbą o wyznaczenie terminu ślubowania. Jak wyjaśnił, chce w ten sposób wykazać gotowość do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności w celu rozpoczęcia służby w Trybunale Konstytucyjnym. Dzień później do sprawy odniósł się Zbigniew Bogucki, potwierdzając otrzymanie pisma i zaznaczając, że prezydent Karol Nawrocki analizuje sytuację. Decyzja w sprawie dalszych kroków należy do prezydenta i zostanie ogłoszona, gdy tylko zostanie podjęta.

Wybór Sławomira Patyry przez Sejm

Sejm wybrał Sławomira Patyrę na sędziego Trybunału Konstytucyjnego 11 czerwca 2026 roku. Jego kandydatura została zgłoszona przez posłów Koalicji Obywatelskiej, Polskiego Stronnictwa Ludowego, Lewicy i Centrum. Za jego wyborem zagłosowało 235 posłów. Mandat Patyry ma zastąpić Andrzeja Zielonackiego, którego dziewięcioletnia kadencja w TK zakończyła się 28 czerwca.

Kwestia ślubowania a przepisy

Obowiązująca ustawa o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego stanowi, że osoba wybrana na sędziego TK składa ślubowanie wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Dopiero po złożeniu ślubowania sędzia może objąć obowiązki w Trybunale. Przepisy przewidują również, że odmowa złożenia ślubowania jest równoznaczna ze zrzeczeniem się stanowiska. Ustawa nie precyzuje jednak konkretnego terminu, w którym prezydent ma umożliwić złożenie ślubowania.

Najważniejsze fakty

Kontekst sporu o Dariusza Barskiego

Zbigniew Bogucki, komentując sytuację Sławomira Patyry, przypomniał o opinii prawnej przygotowanej przez konstytucjonalistę w związku ze sporem o status Dariusza Barskiego. Sławomir Patyra był jednym z autorów opinii, na których w styczniu 2024 roku oparto stanowisko, że przywrócenie Dariusza Barskiego ze stanu spoczynku do służby czynnej w 2022 roku nie wywołało skutków prawnych. Opinię tę skrytykowała Izba Karna Sądu Najwyższego. Bogucki powiązał ten spór z oceną sytuacji Patyry, choć zaznaczył, że prezydent nie jest stroną postępowania i nie wskazał, czy wcześniejsza działalność ekspercka Patyry jest formalnym powodem niewyznaczenia terminu ślubowania.

Poprzednie konflikty wokół ślubowań sędziów TK

Sytuacja Sławomira Patyry nie jest pierwszym przypadkiem konfliktu wokół ślubowania sędziów TK w 2026 roku. Wcześniej Sejm wybrał kolejnych kandydatów, od części których prezydent Karol Nawrocki nie przyjął ślubowania. 9 kwietnia czworo wybranych sędziów złożyło ślubowanie podczas uroczystości zorganizowanej w Sejmie, w której prezydent nie wziął udziału. Pałac Prezydencki zakwestionował skuteczność tych czynności, uznając, że ślubowanie musi zostać złożone wobec głowy państwa. Spór trafił do Trybunału Konstytucyjnego, gdzie toczy się postępowanie dotyczące wyłączności kompetencji prezydenta do odbierania ślubowań.

Przypadek Patyry różni się jednak od poprzednich, gdyż wybrany sędzia nie zdecydował się na udział w alternatywnej procedurze, lecz wystąpił bezpośrednio do prezydenta, deklarując gotowość stawienia się w wyznaczonym terminie. Dopóki Sławomir Patyra nie złoży ślubowania, nie może rozpocząć wykonywania obowiązków sędziego Trybunału Konstytucyjnego, a wakat w Trybunale pozostaje nieobsadzony, mimo wyboru następcy przez parlament.

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna, https://www.gazetaprawna.pl/prawnik/zawody-prawnicze/artykuly/11271686,sedzia-patyra-napisal-do-karola-nawrockiego-palac-odpowiada-w-sprawie-slubowania.html