Polska i Niemcy podpisują nową umowę o współpracy wojskowej

W środę, w 35. rocznicę podpisania Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, ministrowie obrony Polski i Niemiec, Władysław Kosiniak-Kamysz i Boris Pistorius, podpiszą w Warszawie nową umowę o współpracy wojskowej. Spotkanie zaplanowano na godzinę 14:30 w siedzibie MON. Nowy dokument ma stanowić podstawę prawną określającą aktualne ramy wzajemnej współpracy w sprawach obronności, systematyzując bieżące działania operacyjne w świetle obecnej sytuacji bezpieczeństwa w Europie Środkowo-Wschodniej.

Zakres umowy i jej cel

Ministerstwo Obrony Narodowej informuje, że inicjatywa ma na celu uzupełnienie mechanizmów obronnych funkcjonujących w ramach NATO oraz Unii Europejskiej. Umowa zastąpi dotychczasową Umowę ramową o współpracy obronnej z 2011 roku. Nowe regulacje obejmować będą przede wszystkim obszary mobilności wojskowej, rozwoju infrastruktury wsparcia logistycznego, domeny morskiej (w tym współpracy na Morzu Bałtyckim), cyberbezpieczeństwa oraz przestrzeni kosmicznej. Dokument ma również otwierać możliwości wspólnego zakupu konkretnego rodzaju sprzętu wojskowego, bez precyzowania jego nazw.

Brak gwarancji bezpieczeństwa i kontekst polityczny

Ważnym aspektem nowej umowy jest brak zapisów dotyczących gwarancji bezpieczeństwa wykraczających poza istniejące zobowiązania wynikające z Traktatu Północnoatlantyckiego i Traktatu o Unii Europejskiej. Nie będzie ona również zawierać regulacji dotyczących stałej obecności wojsk niemieckich w Polsce. Jak wynika z informacji PAP, rząd niemiecki wyrażał gotowość podpisania szerszej umowy, zawierającej gwarancje bezpieczeństwa podobne do tych w traktatach Polski z Francją czy Wielką Brytanią. Jednak strona polska nie wyraziła na to zgody. Szef MSZ Radosław Sikorski wskazał na „obsesję PiS-u i pana prezydenta w sprawach niemieckich” jako powód obniżenia rangi porozumienia z traktatu do umowy, by uniknąć weta.

Percepcja umowy i współpraca wojskowa

Mimo że nowa umowa jest nazywana przez wojskowych „standardową procedurą sojuszniczą” i nie wprowadza poważnych zmian, MON podkreśla, że stanowi ona odpowiedź na współczesne wyzwania bezpieczeństwa i zachętę do dalszego rozwoju dwustronnych relacji obronnych. Poseł CDU Roderich Kiesewetter, zajmujący się polityką zagraniczną, ocenił, że Polska wciąż zachowuje nieufność wobec Niemiec z powodów historycznych, a po stronie niemieckiej brakuje woli politycznej, by relacje te podnieść na wyższy poziom.

Aspekty praktyczne i obecna współpraca

Istotnym punktem umowy jest umożliwienie działania niemieckich wojsk inżynieryjnych na terenie Polski w ramach inicjatywy Tarcza Wschód, w celu budowy umocnień, takich jak okopy czy bariery przeciwpancerne. Misja ta, obejmująca kilkudziesięciu wojskowych, nie wymaga zgody Bundestagu, gdyż nie wiąże się z bezpośrednim zagrożeniem. Niemieckie siły zbrojne już wcześniej angażowały się we współpracę z Polską. Na początku grudnia pod Malborkiem rozmieszczono kilka myśliwców Eurofighter wraz z około 150 żołnierzami Bundeswehry do patrolowania przestrzeni powietrznej. W 2024 roku wojska niemieckie pomagały również po powodzi na Dolnym Śląsku i Opolszczyźnie. Wcześniej, do grudnia 2025 roku, niemieckie Patrioty zapewniały obronę przestrzeni powietrznej wokół lotniska Rzeszów-Jasionka, kluczowego hubu pomocowego dla Ukrainy. Obie strony nie mają też większych sporów dotyczących rozmieszczenia wojsk amerykańskich w Polsce, zwłaszcza po zapowiedziach Donalda Trumpa dotyczących wycofania części sił USA z Niemiec i ich relokacji do Polski.

Najważniejsze fakty

Źródło: Bankier.pl – Mniej niż Berlin chciał, więcej niż PiS by zniósł. Polska i Niemcy podpisują umowę (https://www.bankier.pl/wiadomosc/Mniej-niz-Berlin-chcial-wiecej-niz-PiS-by-zniosl-Polska-i-Niemcy-podpisuja-umowe-9152484.html)